Wystawa w Muzeum Diecezjalnym na zakończenie realizacji zadania pn. „Kontynuacja konserwacji zabytków piśmiennictwa Diecezji Włocławskiej - źródeł kultury duchowej i materialnej Włocławka”

Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

 

Diecezja Włocławska zakończyła realizację zadania konserwatorskiego dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Projekt to kontynuacja programu konserwacji najcenniejszych archiwaliów ze zbiorów Archiwum Diecezjalnego. Jego przedmiotem były wspaniałe zabytki rękopiśmienne dokumentujące historię Kujaw i Diecezji w XVI i XVII w. W tym roku ważnym kryterium wyboru obiektów do konserwacji był także fakt wpisania w grudniu 2018 roku katedry włocławskiej na listę Pomników Historii. Stąd wszystkie zakonserwowane zabytki są związane z historią włocławskiej bazyliki katedralnej.

 

W ramach realizacji zadania zakonserwowanych zostało sześć unikatowych rękopisów powstałych między 1504 a 1676 r. Wszystkie są związane z dziejami katedry włocławskiej. Pięć spośród nich to wspaniałe dokumenty królewskie: dwa Aleksandra Jagiellończyka, po jednym Jana Kazimierza, Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego. To królewskie akta darowizn i potwierdzenia przywilejów nadawanych włocławskiej kapitule katedralnej. Zabytki tym cenniejsze, że kilka z nich posiada własnoręczne podpisy królewskie. Wszystkie dokumenty mają niesłychanie dekoracyjną formę, z ozdobnymi inicjałami lub rysunkami na marginesach. Wyjątkowy w tym zbiorze jest zwłaszcza dokument pergaminowy z 1658 r., wystawiony w obozie wojennym pod Toruniem przez Jana Kazimierza, w którym król potwierdza przywilej wikariuszy katedry włocławskiej na podatek wodny. Na początku tekstu znajduje się wspaniały inicjał z herbami - Orłem Polskim i Pogonią Litewską, rysowany atramentem i złotem, po lewej rycerz w zbroi, wieńczony przez putto podtrzymujące koronę. Kolejny pergamin, z 1676 r., w którym Jan III Sobieski również udziela wikariuszom katedry włocławskiej przywileju na podatek wodny, zdobiony jest złotym inicjałem z rysowanym piórkiem Orłem Polskim.

Pochodząca z 1500 roku księga rękopiśmienna zawiera „Statuty kapituły katedry włocławskiej”. To najstarsza spośród zachowanych księga porządkująca i opisująca ustrój włocławskiej Kapituły Katedralnej - instytucji diecezjalnej funkcjonującej nieprzerwanie od połowy XII w. do dzisiaj! Statuty określały zadania duchownych członków kapituły: przede wszystkim byli oni odpowiedzialni za pilnowanie służby Bożej w katedrze, a także za przechowywanie akt najistotniejszych dla funkcjonowania naszej diecezji. Cała księga, z bogatą dekoracją iluminatorską, najprawdopodobniej wykonaną w katedralnym skryptorium, świadczy o powadze i pozycji jednej z najstarszych w Polsce Kapituł.

 

Wszystkie te wspaniałe zabytki rękopiśmienne do świąt będą prezentowane na wystawie w Muzeum Diecezjalnym.

 

Zadanie dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego